Παθήσεις στο 3ο έτος της ζωής

Στραβισμός (2-5% ), συχνότερες μορφές:

α. Προσαρμοστική εσωτροπία:

συνοδεύεται από υψηλή υπερμετρωπία ή υψηλό πηλίκο προσαρμοστικής σύγκλισης προς προσαρμογή. Διορθώνεται με χορήγηση γυαλιών , κάλυψη του ματιού που προτιμάται για προσήλωση και χειρουργική επέμβαση στην περίπτωση που υπάρχει υπολειπόμενη γωνία στραβισμού μετά την διόρθωση με γυαλιά.

β. Διαλείπουσα εξωτροπία:

διαπιστώνεται στα πρώτα χρόνια της ζωής κυρίως κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες (κόπωση, εκνευρισμός, ασθένεια). Διορθώνεται με πλήρη διόρθωση τυχόν ύπαρξης μυωπίας ή αστιγματισμού, μικρή υποδιόρθωση σε περίπτωση υπερμετρωπίας, ορθοπτικές ασκήσεις, χρήση πρισμάτων και κάλυψη του ματιού το οποίο ο μικρός ασθενής προτιμά για να προσηλώνει. Σε επιδείνωση της εικόνας θα πρέπει να γίνει χειρουργική επέμβαση διόρθωσης της γωνίας του στραβισμού.

Αμβλυωπία (“τεμπέλικο μάτι” 7%)

Oρισμός: μειωμένη οπτική οξύτητα ενός ή και των δύο ματιών που επιμένει παρά την διόρθωση κάθε διαθλαστικής ανωμαλίας, χωρίς οργανική αιτία που να την δικαιολογεί. Είναι το λεγόμενο “τεμπέλικο μάτι”: η μειωμένη όραση δεν διορθώνεται από μόνη της με γυαλιά ή με επέμβαση, χρειάζεται όμως ειδική θεραπεία αμβλυωπίας. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η θεραπεία, τόσο καλύτερη είναι κατά κανόνα η ανταπόκριση· βελτίωση μπορεί να επιτευχθεί και σε μεγαλύτερα παιδιά, γι' αυτό η αξιολόγηση από παιδοφθαλμίατρο είναι σκόπιμη σε κάθε ηλικία.

Οφείλεται σε: στραβισμό, νυσταγμό, ανισομετρωπία (βλ. πιο κάτω), αμετρωπία, εξ ανοψίας (δηλ. από οποιαδήποτε αιτία εμποδίζει τον σχηματισμό εικόνας στον αμφ/δή π.χ. συγγενής καταρράκτης, θόλωση κερατοειδούς κλπ)

Θεραπεία: διόρθωση κάθε διαθλαστικού σφάλματος, ανάταξη οποιουδήποτε πιθανού εμποδίου επί του οπτικού άξονα και κλείσιμο του καλού ματιού (fulltime ή parttime ή με την χρήση κολλυρίων), ώστε να εξασκήσουμε το τεμπέλικο μάτι. Η έγκαιρη διάγνωση και η έγκαιρη έναρξη της θεραπείας είναι ιδιαίτερα σημαντικές, γιατί η ανταπόκριση είναι γενικά καλύτερη όσο νωρίτερα ξεκινήσει η αντιμετώπιση. Ωστόσο, και μεγαλύτερα παιδιά – σε ορισμένες περιπτώσεις και έφηβοι – μπορεί να ωφεληθούν. Η ανταπόκριση εξαρτάται από παράγοντες όπως η βαρύτητα και η αιτία της αμβλυωπίας, η προηγούμενη θεραπεία και τα επιμέρους κλινικά ευρήματα, γι’ αυτό η απόφαση για θεραπεία εξατομικεύεται μετά από οφθαλμολογική εκτίμηση.

Παιδιά με αμβλυωπία οποιασδήποτε αιτιολογίας, πρέπει να αντιμετωπίζονται σωστά και έγκαιρα ώστε να εξασφαλισθεί στο μέλλον η κατά το δυνατόν διόφθαλμη και άρτια λειτουργία της όρασής τους.